Historia

Historycy

Tukidydes

Tukidydes

Tukidydes z Aten (gr. Tukidydes Thukydides ho Athenaios), (Inaczej: Tucydydes) - urodzony ok. 460 p.n.e. - zmarł między 404-393 p.n.e.) grecki historyk.
Pochodził z zamożnej rodziny artystokratycznej. Syn Olorosa (króla trackiego?). Z dużym prawdopodobieństwem spokrewniony ze znanym wodzem ateńskim Kimonem
Posiadał prawo użytkowania kopalni złota w Tracji.

Dzięki znaczeniu, jakie miał w Tracji, powierzono mu podczas wojny w roku 424 p.n.e. stanowisko stratega na wyspie Tazos. Fakt, że wezwany na pomoc przez stratega ateńskiego w Amfipolis, Euklesa, spóźnił się z odsieczą (przez co miasto dostało się w ręce Sparty) (IV, 104/5), zadecydował o jego dalszych losach.
Mówi o tym w ten sposób w księdze V, 26: "Tak się złożyło, że po mej strategii pod Amfipolis musiałem dwadzieścia lat spędzić z dala od ojczyzny. Miałem wtedy sposobność dokładniej śledzić wypadki zarówno po jednej, jak i po drugiej stronie, a na skutek wygnania szczególnie po stronie peloponeskiej."
Przez 20 lat przebywał poza Atenami (w Tracji i na Peloponezie, a także licznych podróżach) i obserwując wypadki toczącej się wojny zbierał materiały do jej dziejów.
Do Aten wrócił dopiero po wojnie. O tym, że był w Atenach w roku 404, można wnioskować na podstawie tego, że oglądał resztki murów łączących Ateny z Pireusem, zburzonych przez Lizandra w roku 404.

Monografia Wojna peloponeska doprowadzona do 411r. p.n.e. opublikowana została po śmierci Tukidydesa. W swoim dziele Tukidydes reprezentuje konsekwentny racjonalizm; odrzuca wiarę w interwencję bogów w bieg dziejów; jego zdaniem historią kierują ludzie zgodnie ze swoimi interesami, których ujawnienie należy do zadań historyka.
Zasługą Tukidydesa jest stworzenie zasad krytyki źródeł. Tukidydes pierwszy potraktował historię jako naukę, która powinna dostarczyć obiektywnych wiadomości o przeszłości. Dążenie do ujmowania opisywanych wypadków w ich związku przyczynowym oraz krytyczny stosunek do wykorzystywanych źródeł zbliżają dzieło Tukidydesa do dzieł historiografii nowożytnej.

Wojna peloponeska jest obecnie cennym źródłem historycznym, miała też duży wkład we współczesną historiografię.

Tukidydesa nie interesują, tak jak poprzedników, czasy odległe czy mityczne, o których nic pewnego wiedzieć nie można: pragnie on poznać czasy sobie współczesne i zrozumieć sens wielkich wypadków historycznych, wśród których przyszło mu żyć. Odgraniczając się wyraźnie od dawnych logografów, w ten sposób ujmuje swe stanowisko (I, 22): "Jeśli chodzi o słuchaczy, to dzieło moje, pozbawione baśni, wyda im się może mniej interesujące, lecz wystarczy mi, jeśli uznają je za pożyteczne ci, którzy będą chcieli poznać dokładnie przeszłość i wyrobić sobie sąd o takich samych lub podobnych wydarzeniach, jakie zgodnie ze zwykłą koleją spraw ludzkich mogą zajść w przyszłości. Dzieło moje jest bowiem dorobkiem o nieprzemijającej wartości, a nie utworem dla chwilowego popisu."

Tukidydes był jednym z najbardziej postępowych ludzi swej epoki: znaczenie jego dla historii jest tak samo wielkie jak Demokryta dla filozofii. Mimo że miał swoje sympatie i antypatie polityczne oraz wyrażał poglądy warstwy społecznej, z której pochodził, potrafił wznieść się na wysoki poziom obiektywizmu i stworzył podstawy krytyki historycznej. Metodami swymi wyprzedził daleko epokę sobie współczesną: nic dziwnego, ze nie znalazł następców. Historiografia grecka nie poszła drogą wskazaną przez niego, lecz drogą o wiele łatwiejszą, wskazaną przez jego poprzednika - Herodota. Mimo to rację miał Tukidydes nazywając swe dzieło "dorobkiem o nieprzemijającej wartości": czasy nowożytne uznały w nim słusznie największego historyka świata antycznego.

Dzieło jego miało wielki wpływ na późniejszych historyków i poetów (m.in. Lukrecjusza, Owidiusza, Wergiliusza).
Jego dzieło było pilnie czytywane w starożytności, potem, na skutek upadku cesarstwa rzymskiego i związanej z tym ruiny cywilizacyjnej, poszło na Zachodzie w zapomnienie. Jego znajomość przetrwała za to w cesarstwie bizantyjskim. Pierwsze kodeksy z dziełem Tukidydesa pojawiły się na Zachodzie (Florencja i Wenecja) w XV w. (na skutek napływu uciekinierów ze zdobytego przez Turków Konstantynopola). W 1452 zostało przetłumaczone na język łaciński, wydrukowane w 1502. W Polsce znane od XVI w.
Pierwszy polski przekład w 1861 (A. Bronikowskiego), Teodora Czuleńskiego (1886), następny w 1953.

Tucydydes

Literatura - Główne źródło: "Słownik kultury antycznej", pod red. L. Winniczuk, Warszawa 1991. Tukidydes "Wojna peloponeska", z gr. przełożył, przedmową i przypisami opatrzył Kazimierz Kumaniecki, Warszawa 2003, Encyklopedia WIEM 2006. Także: biizy.com, pl.wikipedia.org, portalwiedzy.onet.pl, "Encyklopedia Powszechna" Wydawnictwa Gutenberga; oraz dociekania własne.

Cytaty

Chociaż jest zwolennikiem jednego stronnictwa, na wydarzenia i na to, co się dzieje z ludźmi, patrzy z tym ogromnym, uparcie ćwiczonym wysiłkiem ku nieprzebłaganej rzetelności, który czyni go największym, być może, historykiem literatury klasycznej.
Dzieło, pod względem stylu bardzo odmienne od bliskiej jeszcze poetyckim epopejom narracji Herodota, olśniewa swoją surową, jakby gołą wspaniałością.

(Zygmunt Kubiak o Tukidydesie - w "Literatura Greków i Rzymian" - Świat Książki, Warszawa 2003).

*

PS. Strona będzie stale rozbudowywana i udoskonalana w miare posiadanego czasu i środków.
Jeśli masz ochotę ją wesprzeć wejdź tutaj: Historia-Historycy->dotacje

A może masz ochotę poczytać książki spisane na papierze? :) Mentis Aragon Lideria
XHTML Historia, historycy- mapa strony | Praca | Poser Time | © 2003-2007 Historia.info.pl - Site Design by jogaila